|
فولادهای تندبر
این فولادها دارای پایه آهن به اضافه عناصر کربن،کرم،وانادیم،مولیبدن یا تنگستن یا ترکیبی از این دو و در بعضی موارد کبالت می باشد . فولادهای تندبر شامل دو خانوادهً مولیبدنی و تنگستنی هستند، از انواع مولیبدنی مثل فولادهای M1،M2،M41،و از انواع تنگستنی TI،TIS و غیره . با توجه به اینکه عنصر مولیبدن نسبت به تنگستن فراوانتر و ارزانتر است، ساخت فولادهای تندبرمولیبدنی و استفاده از آنها گسترش بسیار بیشتری یافته است از طرفی مقاومت به سایش گروه M نیز بیشتر از گروه Tمی باشد. اصولا مهمترین خاصیت فولادهای تندبر، قابلیت برش کاری آنهاست، که این قابلیت به ترکیبی از عوامل مختلف بستگی دارد که مهمترین آنها چهار عامل زیر هستند:
a) سختی
b) سختی سرخ
c) مقاومت به سایش
d) تافنس
سختی در فولادهای تندبر معمولی 65-62 راکول C می باشد و در بعضی موارد مثل سری M40 و در بعضی از انواع M30 و T12 تا 69 راکول C نیز می رسد.
1فولادهای تندبر متالورژی پودر
فولادهای تندبر ساخته شده به روش متالورزی پودر(P/M) بطور بسیار گسترده ای در ساخت مته ها، قلاویز ها، برقورها فرزها و سایر ابزارهای برشی بخاطر خصوصیات بسیار عالی تولیدی و بالا بودن کارائی بکار می روند. فولادهای معمولی تندبر ساختار خشن و غیر یکنواخت دارند و معایبی نظیر قابلیت سنگ زنی پائین و غیر یکنواختی در سختی نسبت به فولادهای تندبر متالورژی پودردارند، در حالی که در روش PM ذرات بسیار ریز یک ساختار بسیار یکنواخت را با یک توزیع یکنواخت بوجود می آورند . مهمترین روش PM در تولید فولادهای تندبر، تافنس عالی و استحکام فوق العاده ناشی از توزیع یکنواخت ذرات فولاد است، همچنین بهبود قابلیت سنگ زنی ناشی از ریز بودن ذرات و همچنین بهبود کنترل اندازه ها در هنگام تولید و ابعاد در عملیات حرارتی که ناشی از عدم وجود پدیده جدایش ذرات است نیز از محاسن دیگر این روش هستند . مهمترین و معروفترین روش ساخت فولادهای ابزار به روشPM روش ASP(Anti-Segregetion Process)است
|
به طور کلی این دسته از فولادها به دو دسته اصلی با استانداردهای مختلف تقسیم می شوند که به شرح زیر می باشند :
|
|
نوع اول
برای ساخت تیغچه - فرز - برقو - حدیده - قلاویز - ماتریس - قلم تراش و غیره مخصوص کار روی آهن - فولاد - چدن های مختلف و مواد سخت دیگر ٬ مقاوم در مقابل ضربه و اصطکاک بدون مواد خنک کننده هم خوب است.
جدول استانداردها و نام های بین المللی
| HRC |
عملیــــات حرارتـــــــی |
آنالـــیـــــــــــــــز |
استاندارد آلمان |
| سختی به راکول |
درجه حرارت برگشت |
محیط خنک کردن |
آبکاری |
تابانیدن |
آهنگری |
C |
Si |
Mn |
Cr |
Mo |
Ni |
V |
W |
DiN |
W.Nr |
| 64-66 |
دو مرتبه در
550-580
درجه برگشت داده و در هوا خنک شود |
روغن یا هوای فشرده حمام نمک
500-550C |
1240-1280 |
770-840 |
1150-900 |
0.8 |
|
|
4.3 |
0.7 |
|
1.5
Co:4.8 |
18.0
|
S18-1-2-5
(E18Co5) |
3255 |
روسیه
Gost |
ایتالیا
UNi |
انگلیس B.S |
امریکا AISI |
آساب سوئد |
پلدی چک و CSN |
تایسن آلمان (TEW) |
روشلینگ آلمان (زاراشتال) |
بـهـلــــــــر |
| نام قدیم |
نام جدید |
| RI8K5F2 |
X78WCO
1805KU |
~BT4 |
~T4 |
|
MAX
SPECIAL55
CSN:19855 |
KOBALT2 |
GIGANT77 |
SUPER RAPID EXTRA500 |
S305 |
نوع دوم
موارد استفاده این فولاد تندبر مانند استاندارد بالا 3255 می باشد. |
| HRC |
عملیــــات حرارتـــــــی |
آنالـــیـــــــــــــــز |
استاندارد آلمان |
| سختی به راکول |
درجه حرارت برگشت |
محیط خنک کردن |
آبکاری |
تابانیدن |
آهنگری |
C |
Si |
Mn |
Cr |
Mo |
Ni |
V |
W |
DiN |
W.Nr |
| 64-66 |
دو مرتبه در
540-570
درجه برگشت داده و در هوا خنک شود |
روغن یا هوای فشرده حمام نمک
500-550C |
1190-1230 |
770-840 |
1100-900 |
089 |
|
|
4.3 |
5.0 |
|
1.9 |
6.4 |
S 6-5-2
(DMo5) |
3343 |
روسیه
Gost |
ایتالیا
UNi |
انگلیس B.S |
مریکا AISI |
آساب سوئد |
پلدی چک و CSN |
تایسن آلمان (TEW) |
روشلینگ آلمان (زاراشتال) |
بـهـلــــــــر |
| نام قدیم |
نام جدید |
| ~R6M3 |
X82WMO 0605KU X82WMO V65 |
BM2 |
M2 |
HSP41 |
MAX
SPECIAL M05
CSN:19830 |
MO 20 |
GIGANT M5 |
SUPER RAPID EXTRAMO |
S600 |
|
|
به طور کلی این دسته از فولادها به دو دسته اصلی با استانداردهای مختلف تقسیم می شوند که به شرح زیر می باشند :
نوع اول
برای ساخت تیغچه - فرز - برقو - حدیده - قلاویز - ماتریس - قلم تراش و غیره مخصوص کار روی آهن - فولاد - چدن های مختلف و مواد سخت دیگر ٬ مقاوم در مقابل ضربه
|
